چگونه دیتاشیت PLC را بخوانیم؟ نکات مهم درباره PLC

تصویر ۱ – صفحه اول برگه اطلاعات PLC S7-1500.

تصویر ۲ – صفحه اول برگه اطلاعات PLC S7-1200.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، در ابتدای دیتاشیت یک توضیحات کلی و اجمالی از PLC زیمنس آورده شده است. این معرفی اولیه، دیدی پایه درباره پی‌ال‌سی به شما می‌دهد تا مشخص شود آیا برای کاربرد و پروژه شما مناسب است یا خیر.

نمونه‌هایی از اطلاعات موجود در دیتاشیت PLC

در این مقاله، از دیتاشیت یک پی‌ ال‌ سی S7-1200 استفاده می‌کنیم تا بخشی از اطلاعات متنوع موجود در آن را بررسی نماییم.

مقادیر نامی ولتاژ و جریان (Current and Voltage Rating)

در بخش مشخصی از دیتاشیت، حتماً اطلاعاتی در مورد مقادیر نامی ولتاژ و جریان PLC درج شده است؛ برخی از PLCها به تغذیه DC نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر نیازمند تغذیه AC هستند. همچنین، ولتاژ و جریان نامی ورودی‌ها و خروجی‌های PLC نیز ممکن است با ولتاژ تغذیه اصلی متفاوت باشد؛ دقیقاً همان شرایطی که در PLC مورد بررسی ما وجود دارد؛ جایی که ولتاژ تغذیه پی‌ ال‌ سی 220V AC است، اما مشخصات نامی ورودی/خروجی‌ها (IOs) از نوع DC می‌باشد (تصویر ۳ را ببینید).

تصویر ۳ – مقادیر نامی ولتاژ و جریان.

حافظه پی‌ال‌سی (PLC Memory)

ظرفیت‌ها و قابلیت‌های مختلف حافظه PLC در دیتاشیت ارائه می‌شود؛ این بخش مشخص می‌کند که چه مقدار حافظه کاری در اختیار دارید و آیا امکان ارتقا یا توسعه آن وجود دارد یا خیر. (تصویر ۴ را ببینید).

تصویر ۴ – شرح حافظه PLC.

بلوک‌های مختلف و آدرس‌دهی نواحی داده

در این بخش، با بلوک‌های مختلفی که می‌توانید در PLC خود به کار ببرید (مانند تایمرها، کانترها، فانکشن‌ها یا همان FCها و غیره) و همچنین حداکثر تعداد مجاز برای استفاده از این بلوک‌ها آشنا می‌شوید. علاوه‌بر این، میزان حافظه اختصاص‌یافته به نواحی مختلف داده (Data Areas) و قابلیت پایداری یا ذخیره‌سازی ماندگار آن‌ها در زمان قطع برق نیز مشخص شده است. (تصویر ۵ را مشاهده کنید).

تصویر ۵ – بلوک‌های CPU موجود است.

مشخصات ورودی‌ها و خروجی‌ها

این بخش یکی دیگر از اطلاعات حیاتی است که باید در دیتاشیت ارائه شود؛ از طریق این داده‌ها متوجه خواهید شد که چه تعداد ورودی/خروجی (IO) روی پی‌ ال‌ سی زیمنس تعبیه شده و نحوه سیم‌بندی و استفاده از هر IO به چه صورت است. (تصاویر ۶ و ۷ را ببینید).

تصویر ۶ – ورودی‌های دیجیتال PLC.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، ما در این PLC دارای ۸ نقطه ورودی دیجیتال (DI) هستیم که ۶ مورد از آن‌ها می‌توانند برای ورودی‌های شمارنده سرعت‌بالا یا همان HSC (مانند انکودرها) استفاده شوند. همچنین دیتاشیت مشخص می‌کند که ولتاژ ورودی 24 – V DC – 24 V DC است؛ به این معنی که نمی‌توانید سنسورها یا ورودی‌های AC را به‌طور مستقیم به PLC متصل کنید.

تصویر ۷ – خروجی‌های دیجیتال در PLC ما موجود است.

اگر پی‌ ال‌ سی دارای ورودی/خروجی‌های آنالوگ (Analog IO) نیز باشد، در دیتاشیت قید خواهد شد. (تصویر ۸ را ببینید).

تصویر ۸ – شرح ورودی/خروجی‌های آنالوگ.

رابط‌ ها و پروتکل‌ های ارتباطی

درگاه‌ها و رابط‌های فیزیکی ارتباطی موجود روی PLC و همچنین پروتکل‌های شبکه‌ای که می‌تواند پشتیبانی کند، در دیتاشیت آورده می‌شود. (تصویر ۹ را ببینید).

تصویر ۹ – رابط ارتباطی PLC.

همان‌طور که می‌بینید، پی‌ ال‌ سی نمونه ما تنها یک رابط فیزیکی ارتباطی دارد که یک پورت PROFINET به‌صورت سوکت RJ-45 است. با این حال، خود PLC می‌تواند از پروتکل‌های ارتباطی متعددی نظیر PROFIBUS و AS-Interface نیز پشتیبانی کند (با افزودن ماژول‌های مربوطه). (تصویر ۱۰ را مشاهده کنید).

تصویر ۱۰ – پروتکل‌های ارتباطی پشتیبانی شده.

شرایط محیطی کارکرد

این مورد یکی دیگر از اطلاعات فوق‌العاده مهمی است که باید درباره قیمت PLC زیمنس خود بدانید، چرا که به شما کمک می‌کند مناسب‌ترین نوع تابلو برق و سیستم خنک‌کاری را برای پی‌ال‌سی انتخاب کنید. (تصویر ۱۱ را ببینید).

تصویر ۱۱ – شرایط محیطی PLC.

نکات کلیدی در خواندن دیتاشیت PLC

تفاوت ساختار دیتاشیت‌ها: همه دیتاشیت‌های PLC اطلاعات کاملاً یکسانی ندارند؛ زیرا پی‌ال‌سی‌های مختلف، قابلیت‌ها و مشخصات متفاوتی دارند و در نتیجه اطلاعات متفاوتی را نمایش می‌دهند.
اولویت‌بندی بر اساس نقش کاری: تمام اطلاعات داخل دیتاشیت برای شما حیاتی نخواهد بود؛ همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، میزان اهمیت هر بخش بستگی به این دارد که شما برنامه‌نویس پی‌ال‌سی هستید یا مهندس نصب و مونتاژ تابلو.
عدم نیاز به دانستن تمامی مشخصات: کاملاً طبیعی است اگر معنی برخی از اطلاعات موجود در دیتاشیت را متوجه نشوید؛ همان‌گونه که گفتیم، دیتاشیت جزئیات مربوط به تقریباً تمام ویژگی‌های پی‌ال‌سی را ذکر می‌کند. ممکن است شما درباره برخی از این قابلیت‌ها چیزی ندانید و حتی در طول پروژه اصلاً نیازی به استفاده از آن‌ها پیدا نکنید (مانند قابلیت‌های OPC UA یا وب‌سرور داخلی). بنابراین اگر به پارامتری برخوردید که با آن آشنا نیستید، لزوماً به این معنا نیست که PLC برای پروژه شما نامناسب است.

جمع‌ بندی

خواندن دقیق دیتاشیت PLC برای تصمیم‌گیری در این مورد که آیا پی‌ ال‌ سی انتخابی برای کاربرد پروژه شما مناسب است یا خیر، اهمیتی اساسی دارد. همچنین به شما کمک می‌کند تا نوع ورودی/خروجی‌های موردنیاز و سطوح ولتاژ تغذیه مجاز را برای طراحی سیستم و تابلو مشخص کنید. پیشنهاد می‌شود خواندن دیتاشیت مدل‌های مختلف PLC را تمرین کنید تا به درک عمیق‌تری از پارامترهای کلیدی و استاندارد ارائه‌شده در آن‌ها برسید.